In de jeugdhulp verschuift de focus steeds meer naar preventie en lokaal verankerde hulp. Team BOOST van Trias Jeugdhulp geeft hier invulling aan door specialistische ambulante hulp te bieden die verder gaat dan de voordeur. “We verbinden het gezin met de dagelijkse omgeving van het kind, vanuit een systeemgerichte benadering,” legt gedragswetenschapper Nadja uit.
BOOST staat voor Behandeling en Ondersteuning in de Opvang-, School- en Thuissituatie. Dit team biedt laagdrempelig specialistische ambulante hulp bij opvoed- en/of opgroeivragen gericht op kinderen van 0 tot 15 jaar. Jeugdzorgwerker Alette en gedragswetenschapper Nadja, beiden verbonden aan BOOST, vertellen meer over deze systemische en brede werkwijze. Alette: “We zijn daar, waar er extra specialisme nodig is op het gebied van opvoeden en opgroeien.” Dat kan dus thuis zijn, maar ook op school, de opvang of de sportclub.
Een kind is meer dan alleen zijn thuissituatie
“Vaak zien we dat hulp stopt bij de voordeur van het gezin,” stelt gedragswetenschapper Nadja. “Maar een kind is meer dan alleen zijn thuissituatie. Met BOOST ondersteunen we op het snijvlak van gezin, onderwijs en vrije tijd. Dat is essentieel, want een kind dat thuis vooruitgang boekt maar op school vastloopt, zal uiteindelijk stagneren.”
BOOST sluit daarbij aan bij de landelijke Hervormingsagenda Jeugdzorg door de focus te leggen op samenwerking, lokaal verankerde hulp te bieden en de dagelijkse omgeving van het kind te versterken. Wanneer mogelijk en passend is, zal er meegedacht worden over preventie en vroegsignalering, om zwaardere zorg in de toekomst te voorkomen.
Volgens Nadja en Alette ligt de kracht van BOOST in het ‘begrijpen voor het behandelen’. “Wij kijken niet naar individuele vraagstukken, maar naar de hele orthopedagogische context,” vertelt Nadja. Ze legt uit: “We kijken naar de krachten en talenten van het kind en het gezin en de omgeving. We willen met elkaar begrijpen welke problemen er zijn, hoe deze zijn ontstaan en waardoor ze in stand worden gehouden. We maken inzichtelijk hoe alle factoren en levensdomeinen elkaar beïnvloeden, zowel positief als negatief, en hoe dit alles leidt tot de vraagstukken die ervaren worden. Dat noemen we een systeemgerichte benadering.”
Een kernonderdeel van deze benadering is het inzichtelijk maken van interactiepatronen tussen kind en omgeving. Nadja legt uit: “Ingrijpende gebeurtenissen, zoals verlies van een dierbare, kunnen de emotionele beschikbaarheid van ouders beïnvloeden. Het kind kan hierop reageren met ongewenst gedrag, mogelijk als poging tot verbinding.”
We laten pas los als het kind, gezin en de omgeving zelf weer met voldoende veerkracht verder kan
“Dit ongewenste gedrag botst vervolgens met de prikkelbaarheid die ouders door hun eigen stress en verdriet ervaren, wat resulteert in een ‘strengere’ reactie op het gedrag van het kind. Als reactie op deze strengere aanpak kan het kind juist méér ongewenst gedrag gaan vertonen. Dit interactiepatroon noemen we circulair denken en kan ons allemaal overkomen, zeker wanneer er ingrijpende gebeurtenissen spelen.”
Nadja: “Om samen een verklaring te vinden voor de ontstane situatie en deze bij de bron aan te pakken, hebben we de ervaringskennis nodig van het gezin of een leerkracht. Zij zijn namelijk experts over het kind en zijn/haar leven. Daarnaast maken we in onze specialistische ambulante hulp gebruik van professionele kennis en wetenschappelijke inzichten.”
“Wij helpen het systeem om te ‘mentaliseren’: het herkennen van en taal geven aan de onderliggende behoeften van het kind.” Pas als we dit met elkaar goed begrijpen, kunnen we gezamenlijk nadenken over wat er nodig is. Een specialistische ambulante hulpverlener van BOOST loopt vervolgens een tijdje mee. “We laten pas los als het kind, gezin en de omgeving zelf weer met voldoende veerkracht verder kan met opvoeden en opgroeien,” aldus Alette.
Door observaties in de praktijk, zoals op school of bij de sportclub, kan BOOST signalen opmerken die anders onzichtbaar blijven. Dit was bijvoorbeeld cruciaal bij een peuterspeelzaal die hulp vroeg voor een driejarig meisje. Alette vertelt.
Alette: “Soms was het meisje afwezig of stil, dan juist weer erg aanhankelijk of agressief. Hun vraag was welke onderwijsvorm het beste bij haar zou passen. Samen met de ouders is gekeken naar de levensloop van het meisje. Het bleek dat ze oorlogsgeweld had meegemaakt, wat destijds voor stress en onveiligheid had gezorgd.”
Ons BOOST-team kan zich in observaties volledig op het kind binnen de context richten, waardoor we elk signaal, hoe klein ook, opmerken
“Het mooie van BOOST: ons team kan zich in observaties volledig op het kind binnen de context richten, waardoor we elk signaal, hoe klein ook, opmerken. Tijdens mijn observaties op de peuterspeelzaal merkte ik dat het meisje bij onverwachte, harde geluiden gilde en een ander sloeg. Bij luidruchtig spel van andere kinderen zocht ze oogcontact met de leidsters en tijdens het opruimen bleef ze stil in een hoekje staan.”
Door de omgeving te trainen in het traumasensitief reageren, kon de juiste onderwijsvorm worden bepaald en hopen we zwaardere zorg in de toekomst te voorkomen
“Dit besprak ik met ouders en de peuterspeelzaal, waarbij het vermoeden ontstond dat dit meisje meer voorspelbaarheid nodig had, omdat ze lange tijd in een onvoorspelbare en angstige oorlogssituatie had geleefd. Er is samen met de leidsters gekeken hoe de dag op de peuterspeelzaal voorspelbaarder kon worden ingericht. Ook is er geoefend met de manier van reageren als het meisje uit angst sloeg na een hard geluid. De leidsters zijn getraind in mentaliseren, waarbij ze leerden om de angst van het meisje te erkennen en haar te helpen om taal te geven aan deze gevoelens.
Alette sluit af: “We leren de omgeving – van ouders tot leerkrachten en medewerkers van de kinderopvang – om achter het gedrag van het kind te kijken. Door de omgeving te trainen in het traumasensitief reageren, kon de juiste onderwijsvorm worden bepaald en hopen we zwaardere zorg in de toekomst te voorkomen.”
Heb je vragen of wil je hulp voor je gezin? Of ben je verwijzer en wil je weten of BOOST past bij een gezin dat je begeleidt? Neem dan contact op met het Voordeurteam van Trias Jeugdhulp. We kijken graag met je mee. Wij zijn op werkdagen bereikbaar tussen 9.00 en 17.00 uur via 038 456 46 60.
