Na ruim acht jaar neemt Michiel van Willigen afscheid als wethouder Jeugd in Zwolle. In een openhartig gesprek met Trias Jeugdhulp reflecteert hij op de transformatie van de jeugdzorg en de kracht van regionaal partnerschap. “We zijn verschoven van risicobeheersing naar de bedoeling: hoe laten we een kind gezond en kansrijk opgroeien?”
In 2015 werd de gemeente verantwoordelijk voor de jeugdzorg. Michiel merkte dat de focus na deze decentralisatie eerst vaak op tekorten en veiligheid lag. “We waren bang dat er een kind tussen wal en schip zou vallen. De reactie was toen: alles dichtzetten met regels. Maar jongeren en medewerkers kwamen daardoor juist klem te zitten.”
De afgelopen jaren is dat roer omgegaan. Michiel: “We kijken nu weer naar de bedoeling: hoe kan een kind gezond en kansrijk opgroeien? Dat betekent dat we niet alleen naar het kind of een diagnose kijken, maar naar het hele systeem om het kind heen, dus ook naar de ouders, de school en de vrienden. Iedereen om het kind heen helpt mee. En wat vraagt dit van hen? Dat vraagt een andere blik van ons allemaal: van het individu naar de kracht van de hele groep.”
Michiel van Willigen woont in Zwolle, is getrouwd en heeft drie kinderen. In 2009 zette hij voet binnen bij de gemeente Zwolle als gemeenteraadslid. Vanaf 2012 was hij als woordvoerder medeverantwoordelijk voor het in goede banen leiden van de decentralisatie, waarbij jeugd van de rijksoverheid naar de gemeente verschoof. In 2017 werd hij wethouder, en vanaf 2018 kwam ‘jeugd’ in zijn portefeuille.
Dit was geen gemakkelijke verandering. Michiel herinnert zich de intensieve jaren waarin we echt samen moesten leren. “We hebben elkaar opgezocht om te ontdekken wat dat ‘systemisch werken’ in de praktijk betekende. Die bereidheid om samen te leren, ook als het schuurt, heeft ons gebracht waar we nu staan. We zijn partners; dat is essentieel om echt te kunnen samenwerken.” Michiel zag daarin de verbindende rol van Trias Jeugdhulp. “Als grootste partij in de regio heeft Trias Jeugdhulp altijd laten zien het gezamenlijk te willen doen. Het is volgens mij de enige manier om de ondersteuning voor jongeren echt goed te regelen.”
Dat deze aanpak werkt, blijkt uit de cijfers in Zwolle. “In 2022 is met alle gemeenten en jeugdzorgaanbieders een ambitie uitgesproken voor nul uithuisplaatsingen. Het aantal kinderen dat niet meer thuis kon wonen, is daarna gedaald van 350 naar 70 per jaar. “Dat is een prachtig resultaat. We willen dat kinderen zo veilig en gezond mogelijk opgroeien in hun eigen vertrouwde omgeving.”
Volgens Michiel moeten we dan ook toe naar een brede blik: wat kunnen we doen als samenleving rondom en met de jongeren? Wat kunnen ouders, school, vrienden en een sportschool doen, bijvoorbeeld? “Als er ondersteuning nodig is, kun je niet alles bij de hulpverlener leggen, maar kijk je samen naar wie wat op kan pakken. Zo krijgt de hulpverlening ook lucht én ruimte voor de complexe vraagstukken. Het vraagt ook van de hulpverlener een andere manier van denken, omdat je het dan meer samen oppakt en niet alles overneemt.”
Een belangrijk punt voor de toekomst vindt Michiel ook het vinden van nieuwe pleegouders en het ondersteunen van de huidige pleegouders. Michiel vindt dat de gemeente en Trias Jeugdhulp hier samen de schouders onder moeten zetten. “Als een kind echt niet meer thuis kan wonen, is een pleeggezin de beste plek. We moeten niet alleen nieuwe pleegouders zoeken, maar ook de mensen die dit nu al doen extra waarderen en goed ondersteunen. Pleegouders krijgen steeds vaker te maken met ingewikkelde situaties. Het is onze gezamenlijke taak om hen gezond te houden, want ze doen ontzettend belangrijk werk.”
Ook de stem van de jeugd blijft cruciaal. De ontmoetingen met de Jongerenraad van Trias Jeugdhulp, blijven Michiel altijd bij. “Samen eten of een middag naar PEC Zwolle; dat zijn de momenten waarop je de echte verhalen hoort. Die verhalen zeggen meer dan welk beleidsstuk ook. Het houdt je met je poten in de klei en je hoofd in de wolken. Ik hoop dat jongeren ons blijven vertellen hoe de hulp echt voelt. Dat is goud waard.”
Na de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 stopt Michiel als wethouder, maar hij hoopt dat de koers die we hebben ingezet blijft bestaan. Ook hoopt hij zelf in de toekomst te kunnen blijven bijdragen aan een stevige, gezonde samenleving. Trias Jeugdhulp dankt hem voor de fijne jaren en de goede samenwerking.
Benieuwd naar het hele interview? Bekijk dan de video hieronder.
